Welcome to TUCL Repository
- Access to a vast collection of academic theses and dissertations
- Wide range of scholarly journals and articles
- Search and browse functionalities for easy discovery of resources
- Accessibility to digital resources anytime, anywhere
- Facilitates research and learning endeavors of TUCL community
- Promoting open access to knowledge and research findings
- User-friendly interface, ensuring ease of navigation and accessibility for users of all levels of expertise
- unique persistent identifier (such as DOI or Handle) to facilitate citation, tracking, and long-term preservation, ensuring the integrity and longevity of scholarly contributions
Communities in DSpace
Select a community to browse its collections.
Recent Submissions
कपिलवस्तु जिल्लामा बाेलिने थारु भाषा र नेपाली भाषाकाे व्याकरणात्मक काेटीका आधारमा व्यतिरेकी अध्ययन
(2009) अधिकारी, प्रकाश ( Adhikari, Prakash); भाेजराज ढुङ्गेल
शाधशीषक ; कपिलवस्तमा जिल्लामा बालिन थारू भाषा र नपाली भाषाका
व्याकरणात्मक काटिका आधारमा व्यतिरकी अध्ययन
शाधाथी ; पकाश अधिकारी
शाधनिदशक ; पा. भाजराज ढङगल
विभाग÷क्याम्पस ; नपाली भाषा शिक्षा विभाग, विश्वविद्यालय क्याम्पस, त्रि.वि.,
कीतिपर ।
शक्षिक वष ; २०६३–०६५ पष्ठ सङख्या ; ८५+११ जम्मा परिच्छद ; पाच
शाध पक्रिया
पस्तत अध्ययन कपिलवस्त जिल्लाअन्तगत (शिवपर, शिवगढी, गगाली र
वीरपर) चार वटा गा.वि.समा बालिन थारू भाषालाइ कन्दित गरी अध्ययन गरिएका
छ । सामगी सङकलनका लागि उक्त क्षत्रका थारू भाषी मल वक्ताहरूलाइ आधार
बनाइएका छ । यसरी सङकलित सामगीलाइ शद्धता र विश्वसनीयताका लागि उक्त
क्षत्रका अन्य थारू भाषी वक्ताहरूबाट रुज गराइएका छ । सङकलित सामगीलाइ
नपाली भाषाका सापक्षतामा व्यतिरकी अध्ययन गरिएका छ ।
शाध निष्कष
थारू भाषा नपालमा बालिन नपाली, मथिली र भाजपरी पछि चाथा स्थानमा
बालिन भाषा हा ।
थारू भाषा नपालका एक वटा जिल्लामा पथम, पाच वटा जिल्लामा द्वितीय र
ना वटा जिल्लामा ततीय स्थानमा पदछ ।
थारू र नपाली दब भाषामा दइ पकारका लिङग र वचन पाइन्छ ।
परुषका आधारमा दब भाषामा पथम, द्वितीय र ततीय परुषका पयाग गरिन्छ ।
आदरका आधारमा नपाली भाषामा आदरका पाच तह दखापर तापनि थारू
भाषामा मख्यतः दइ वटा तह रहका पाइन्छ ।
थारू र नपाली दब भाषामा सात वटा विभक्तिका पयाग भएका पाइन्छ ।
थारू नपाली दब भाषामा कालका समान स्थिति रहका छ भन थारू भाषामा
चार वटा पक्ष र नपाली भाषामा पाच वटा पक्ष रहका छन ।
दब भाषामा सामान्याथक, विध्यथक र अनिश्चयाथक भावका पयाग भएका
पाइन्छ ।
वाच्यका आधारमा दब भाषामा तीन वट वाच्यका पयाग भएका पाइन्छ ।
थारू र नपाली दब भाषामा करण, अकरण र परणाथक वाक्यका पयाग भएका
पाइन्छ ।
रमानाथ आचर्याकाे जीवनी, व्यक्तित्व र कृतित्वकाे अध्ययन
(2007) चापागाईँ, निर्मला ( Chapagain, Nirmala); व्रतराज आचार्य
Not available
गाेविन्दराज भट्टराईकाे ' गाेधुलीमा दश पाइला ' निवन्ध सङ्ग्रहकाे कृतिपरक अध्ययन विश्लेषण
(2012) नेपाल, सरस्वती ( Nepal, Saraswati); रामप्रसाद गुरागाइँ
मेची अञ्चल अन्तर्गत ताप्लेजुङ्ग जिल्लाको सिकैचा गा.वि.स. मा जन्मिएका गोविन्दराज भट्टराईले २०३१ साउन १५ को गोरखापत्रमा नदी किनारा कथाबाट नेपाली साहित्यमा कलम चलाउन शुरु गरेका हुन् । हालसम्म उनको लेखनी कथा, कविता उपन्यास र निबन्ध विद्यामा अगाडि बढेको छ । अनुवाद, समालोचना जस्ता क्षेत्रमा पनि ख्याति कमाएका भट्टराई बहुमुखी प्रतिभाका धनी व्यक्ति हुन् । नेपालका विभिन्न ठाँउ र नेपाल बाहिरका भारत, भुटान, चाइना, ग्रीस, फ्रान्स, अमेरिका आदि विभिन्न भू–भागको भौगोलिक पृष्ठ भूमिमा रहेर भट्टराईले आफ्नो सृजनालाई सार्थक र बलियो बनाएका छन् । गोविन्दराज भट्टराईको चौथो निबन्धसङ्ग्रह ‘गोधूलिमा दस पाइला’ (२०६६) नामक निबन्धात्मक कृतिको अध्ययन यस शोध प्रबन्धमा गरिएको छ ।
निबन्धकार गोविन्दराज भट्टराईको ‘गोधूलिमा दस पाइला’ (२०६६) निबन्धसङग्रहको अध्ययन गर्ने क्रममा यस शोधप्रबन्धलाई जम्मा पाँच भागमा बाँडिएको छ । यस शोध प्रबन्धको पहिलो परिच्छेद अन्तर्गत यस शोधपत्रको रुपरेखा प्रस्तुत गरिएको छ । यस खण्डमा शोधशीर्षक, शोधप्रयोजन, विषय परिचय समस्याकथन, शोधकार्यको उद्देश्य, पूर्वकार्यको समीक्षा, शोधकार्यको औचित्य, महत्व र उपयोगिता, शोधकार्यको सीमाङ्ककन शोधविधि, सामाग्री संकलन विधि र शोधकार्यको रुपरेखा रहेका छन् ।
यस शोध प्रबन्धको दोस्रो परिच्छेदमा गोविन्दराज भट्टराईको संक्षिप्त परिचय राखिएको छ । यसका उपशीर्षकहरुमा गोविन्दराज भट्टराईको जीवनी अन्तर्गत जन्म र बाल्यकाल, शिक्षादीक्षा, जागिरका विभिन्न क्रम भ्रमण सम्मान तथा पुरस्कार, लेखनको थालनी र प्रकाशित कृतिहरु राखिएका छन् । यसै परिच्छेदमा गोबिन्दराज भट्टराईको व्यक्तित्व अन्नर्गत शारीरिक व्यक्तित्व र व्यक्तित्वका विभिन्न पाटाहरुको चर्चा गरिएको छ । नेपाली साहित्यको कविता, उपन्यास, निबन्ध, समालोचना सम्पादान, अनुवाद जस्ता क्षेत्रमा कलम चलाएका भट्टराईको योगदान अमूल्य रहेको छ ।
यस शोध प्रबन्धको तेस्रो परिच्छेदमा निबन्धसिद्धान्त र गोविन्दराज भट्टराईको निबन्धयात्रा शीर्षक राखिएको छ । यसका उपशीर्षकहरुमा निबन्धको सैद्धान्तिक परिचय, निबन्धको पृष्ठभूमि, निबन्धको परिभाषा, निबन्धको विकाशक्रम र निबन्धको चरणविभाजन (पहिलो र दोस्रो), निबन्धका तत्वहरु अन्तर्गत विषयवस्तु, सम्वेदना, निजात्मकता उद्देश्य, संक्षिप्तता र भाषशैली को परिचय दिइएको छ । गोबिन्दराज भट्टराईको निबन्धयात्रालाई दुई चरणमा विभाजन गरी अध्ययन गरिएको छ । यसै परिच्छेदमा ‘गोधूलिमा दस पाइला’ (२०६६) निबन्धसङग्रहलाई भट्टराईको निबन्धयात्राको दोस्रो चरण (२०६२–हाल) को महत्वूर्ण कृतिका रुपमा स्थापित गरिएको छ ।
यस शोधप्रबन्धको चौथो परिच्छेद अन्तर्गत ‘गोधूलिमा दस पाइला’ निबन्धसङग्रह भित्रका निबन्धहरूको अध्ययन र विश्लेषण राखिएको छ । यस अन्तर्गत कृतिपरिचय र ‘गोधूलिमा दस पाइला’ निबन्धसङ्ग्रह भित्रका निबन्धहरुको वर्गीकरण गरिएको छ । जसमध्ये यस निबन्धसङ्ग्रहमा रहेका निबन्धहरु ८ ओटा यात्रासंस्मरणात्मक, बाह्र ओटा विचारमूलक, चार ओटा शिक्षामूलक र तीन ओटा संस्मरणात्मक निबन्धहरु प्रस्तुत गरिएको छ । यसै परिच्छेदमा गोबिन्दराज भट्टराईका ‘गोधुलिमा दस पाइला’ निबन्धसङ्ग्रहका निबन्धहरुको निबन्धकातत्व विषयवस्तु, सम्वेदना, निजात्मकता , उद्देश्य, संक्षिप्तता र भाषा शैलीका आधारमा अध्ययन र विश्लेषण गरिएको छ । गोबिन्दराज भट्टराईका निबन्धात्मक विशेषताहरु पनि यस निबन्धसङ्ग्रहका आधारमा निरुपण गरिएको छ । भट्टराईको यो निबन्धसङ्ग्रह निजात्मकता, यात्रासंस्मरणात्मकता, यथार्थता र वैचारिकताले भरिएको निबन्ध सङग्रह हो र गोबिन्दराज भट्टराई निजात्मक, यात्रासंस्मरणात्मक यथार्थवादी , भाषाप्रेमी, शिक्षाप्रेमी, साहित्यप्रेमी र वैचारिक निबन्ककार हुन् ।
यस शोधप्रबन्धको पाँचौँ परिच्छेदमा उपसंहार एवम् निष्कर्ष शीर्षक राखिएको छ र अन्तमा सम्भावित शोधशीर्षकका उपशीर्षकहरु पनि राखिएको छ । सन्दर्भग्रन्थसूची शीर्षकमा यो शोधप्रबन्ध तयार पार्ने क्रममा प्रयोग गरिएका पाठ्यपुस्तक र पत्रपत्रिकाको सूची राखिएको छ ।