Welcome to TUCL Repository
- Access to a vast collection of academic theses and dissertations
- Wide range of scholarly journals and articles
- Search and browse functionalities for easy discovery of resources
- Accessibility to digital resources anytime, anywhere
- Facilitates research and learning endeavors of TUCL community
- Promoting open access to knowledge and research findings
- User-friendly interface, ensuring ease of navigation and accessibility for users of all levels of expertise
- unique persistent identifier (such as DOI or Handle) to facilitate citation, tracking, and long-term preservation, ensuring the integrity and longevity of scholarly contributions

Communities in DSpace
Select a community to browse its collections.
Recent Submissions
बर्दिया जिल्लाका गजलहरुकाे प्रचलित सर्वेक्षण
(2016) शर्मा, साेमनाथ ( Sharma, Somnath); अशाेक थापा
Not available
नेपाली र सन्थाल भाषाका ब्याकरण काेटीहरुकाे तुलना
(2015) दाहाल, कृष्णप्रसाद ( Dahal, Krishna Prasad); विष्णुप्रसाद काेइराला
नेपाली र सन्थाली भाषाका व्याकरणिक कोटिहरुको तुलनात्मक अध्ययन
शोधको उद्देश्य शोधको उद्देश्य शोधको उद्देश्य शोधको उद्देश्य
प्रस्तुत शोधपत्र त्रि.वि.वि. शिक्षा शास्त्र संकाय नोपली भाषा शिक्षा विभाग एम.एड (नेपा
शि ५९८) पाठ्यांशको पयोजनका लागि तयार पारिएको हो ।
तथापि समग्रमा यस शोधकार्यको उद्देश्य निम्नानुसार रहका छन् ।
क) सन्थाली भाषको परिचय दिनु ।
ख) सन्थाली भाषाका व्याकरणिक कोटिहरुको परिचय दिनु ।
ग) सन्थाली व्याकरणिक कोटिहरुलाई नेपाली सँग तुलना गर्नु र समानता तथा भिन्नता
केलाउनु ।
शोध प्रक्रिया वा अध्ययन विधिशोध प्रक्रिया वा अध्ययन विधिशोध प्रक्रिया वा अध्ययन विधिशोध प्रक्रिया वा अध्ययन विधि
यो शोध अध्ययनमा सन्थाली भाषा लिपि र व्याकरणको सामान्य परिचय दिइएको छ ।
यस अध्क्ययनमा अध्ययन गर्नु पर्ने व्याकरणिक कोटिहरु (बचन, पुरुष, लिङ्ग, आदर, काल, पक्ष,
भाव र वाच्य) का आधारमा नेपाली सँग तुलना गर्न पुस्तकालयीय ढाँचामा यो अध्ययन पुरा
गरिएको छ । यसै गरी यो शोध अध्ययनका लागि प्राथमिक श्रोत र द्वितीय श्रोतलाई नै समावेश
गरिएको छ
अन्तर्वार्ता यस अध्ययनका लागि सन्थाली भाषाका ज्ञाता वा विज्ञहरु सँग प्रश्नावली बनाई
अन्तर्वार्ता लिइएको छ ।
छलफल यस शोध अध्ययनको लागि सन्थाली भाषाका ज्ञाताहरु सँग बसेर छलफल गरिएको
छ । शोधकर्ताले सन्थाली जाति र भाषा सम्बन्धि लेखिएका
पुस्तक, पत्रपत्रिका,
शोधकार्य सङकलन गरिएको छ ।
निष्कर्ष निष्कर्ष निष्कर्ष निष्कर्ष
सन्थाल जाति हडप्पा सभ्यता (हिहिडि पिपिडि) बाट विकसित हुँदै आएका होड जाति
भन्दछन भने भारतको झारखण्डमा मुल थलो भएका र ओल चिकि लिपिको आग्नेली भाषा
परिवार भित्रको सन्थाली भाषा बोल्छन् । आफ्नो छुट्टै भाषा, धर्म, संस्कृति र परम्परा भएको तर
नेपालमा भने लोपोन्मुख अवस्थामा रहेका छन् । व्यञ्जन वर्णका अक्षरमा सबैमा अगाडी स्वरवर्ण जाडिएका मात्र रहन्छन् । जसमा छ वटा
स्वर वर्ण र चौबिस वटा मात्र व्यञ्जन वर्ण छन् ।
व्याकरणिक कोटिहरुमा तुलना गर्दा नेपाली भाषामा एक बचन र बहुबचन हुन्छ भने
सन्थाली भाषामा एक बचन, द्विवचन र बहुबचन गरी तीन किसिमका छन् । यस्तै पुरुष दुवै
भाषामा तीन प्रकारका छन् भने लिङ्ग पनि पुलिङ्ग, स्त्रीलिङ्ग गरी दुई प्रकारका नै छन् । नेपाली
भाषाका व्याकरणकोटिमा आदर चार किसिमको पाइन्छ तर सन्थालीमा आदर निम्न मध्यम र
उच्च गरी तीन किसिमको मात्रै पाइन्छ । काल दुवै भाषामा तीनवटा छन् । भुतकालमा पक्ष भने
नेपाली भाषामा पाँच प्रकारका छन् तर सन्थाली भाषामा तीन प्रकारका मात्र रहेको पाइन्छ ।
अज्ञात भुत पक्षलाई सामान्य भूत तथा अभ्यस्त भूतलाई अपुर्ण भूतमा नै राखिएको छ । यसैगरी
भावका आधारमा पनि नेपाली र सन्थाली भाषामा भिन्नता पाइदैन । वाच्यमा आधारमा तुलना
गरेर हेर्दा दुवै भाषामा कत–कर्म र भाव वाच्य नै रहेको पाइएको छ ।
कक्षा छमा अध्ययनरत विदयार्थीहरुकाे शब्दभण्डार क्षमता
(2015) घिसिङ, बद्री कुमार ( Ghising, Badri Kumar); विष्णुप्रसाद काेइराला
कक्षा छमा अध्ययनरत विद्यार्र्थी हरूको शब्द भण्डार क्षमता शीर्षक प्रस्तुत शोधपत्र
त्रिभुवन विश्वविदयालय शिक्षा शास्त्र सङकाय, कनकाई बहुमुखी क्याम्पस नेपाली शिक्षा
विभाग अन्तर्गत एम.एड. दोस्रो वर्षको नेपा.शि. ५९८ पाठयांशको प्रयोजनका लागि तयार
गरिएको छ ।
यो शोधपत्र झापा जिल्लाका कक्षा छमा अध्ययनरत विदयाथीहरूको शब्द भण्डार
क्षमताको अध्ययनमा केन्द्रित रहेको छ । विदयालयको स्वरुपको आधारमा, लिङगगत
आधारमा र भाषिक पृष्ठभमिका आधारमा तुलनात्मक अध्ययन गर्नु यस शोधकार्यको प्रमुख
उददेश्य रहेको छ ।
सामुदायिक र संस्थागत विदयालयका विदयार्थीको शब्द भण्डार क्षमता पहिचान
गर्नका लागि झापा जिल्लाका पाँचवटा सामुदायिक र पाँचवटा संस्थागत विदयालयका
१०÷१० जना विदयार्थीलाई प्रतिनिधि नमुनाका रुपमा छनोट गरिएको छ । पहिचानात्मक
शब्दभण्डार क्षमतको पहिचानका लागि २० वटा र उत्पादनात्मक शब्दभण्डार क्षमताको
पहिचानको लागि ३० वटा प्रश्नहरू समावेश गरी परीक्षण सम्पन्न गरिएको छ ।
प्राप्ताङकको व्याख्या विश्लेषण गर्न मध्यमान, मानक विचलन र प्रतिशत जस्ता
साङख्यिकीको प्रयोग गरिएको छ ।
सामुदायिक विदयालयका ६० प्रतिशत विदयाथीहरू मध्यमानभन्दा माथि र ४०
प्रतिशत विदयाथीहरू मध्यमानभन्दा तल रहेका पाइयो भने संस्थागत विदयालयका ४४
प्रतिशत विदयार्थी मध्यमानभन्दा माथि र ५६ प्रतिशत विदयार्थी मध्यमानभन्दा तल रहेका
देखियो । यसरी मध्यमानका दृष्टिले संस्थागत विदयालयकाभन्दा सामुदायिक विदयालयका
विदयार्थी राम्रा रहेको पाइया ।
संस्थागत विदयालयभन्दा सामुदायिक विदयालयका छात्राहरूको शब्द भण्डार क्षमता
राम्रा रहेको तथा सामुदायिक विदयालयका छात्रभन्दा छात्राको शब्द भण्डार क्षमता राम्रो
रहेको पाइयो । सामदायिक विदयालयकाभन्दा संस्थागत विदयालयका मातृभाषी विदयार्थीको
शब्द भण्डार क्षमता राम्रा रहेको पाइयो । संस्थागत विदयालयको भन्दा सामुदायिक
विदयालयका विमातृभाषीको शब्द भण्डार राम्रा रहेको पाइयो । संस्थागत विदयालयका
विदयाथीहरूको पहिचानात्मक शब्द भण्डार क्षमता सामुदायिक विदयालयको तुलनामा उच्च
रहेको पाइयो ।
