ठेचाेकाे बालकुमारी मन्दिर परिसरका सांस्कृतिक सम्पदा { Thechho balkumari mandir parisarka saskritik sampada }

Abstract

नेपालमण्डलका नेवारवस्तीभित्र अर्नवार् रूपमा क्षत्रपालका रूपमा कन शाक्त दवी वा विरवलाई स्थापना गररएको पाइन्छ । बालकमारी पर्न ठचोकी आरध्र्दवी हन । उनको वस्तीभित्रको वा छ;छेकाे रूपमा रहको सम्पदास्थलमा मत र अमत पक्षको र्मश्रण पाइन्छ । सास्कर्तक सम्पपतिका दृरिर्दले र्नक सम्पन्न र्स स्थान को अध्र्र्न अनसन्धान हन सकको छन । र्हाको मत र अमत पक्षलाई पर्हचान गरी र्तनलाई प्ररम्भिक तवरबाट प्रकाशमा लाउन र्स शोधको लक्ष रहको छ । शोधमा आवश्र्क सचना मख्र्तः क्षत्रकारीता प्राप्त गररएको छ । आवश्र्क अन्र् सामग्री प्रकर्तका छन । मर्न्दर र आसपासका वास्त, मर्त, खट, चत्र् एव काष्ठकलालाई र्नरल्दा रे समग्र पररसरको र्वकास मल्लाकालको उिराधिमा दिएको दर्खएको छ । र्सबाट उिरमध्र्कालमा ठचो क्षेत्रमा धेर साविजर्नक अथात धार्मक सरचनाहरू र्नमाण दीएका र्थए भिन्न तथ्र्को प्रतित हन्छ । चरणमा दिएका अन्र् नेवार वस्तीको र्नमािणकार्कोरि गर्त पर्न र्स्तै दिएकाले समग्र नेवारवस्तीर्त्ररि उिरमध्र्कालमा शक्त मर्न्दर एव र्ससग जोर्डएको परम्परा फिाएको करा र्नश्चार् गन सर्कन्छ । र्हाको एक काष्ठतोरणमा उमामहश्वरको र्चत्रण पाइएको छ जन अन्त पाइन्छ । त्र्सगरी एक सरचनालाई द्यःछ , मर्न्दर, गणश दवल, फल्चा जस्तव र्वर्वध प्रर्नका खार्तर उपरेसि ग गररएको तथ्र् पर्न मौर्लक छ । मत सम्पदाल रे पररसर अमत सस्कर्त अभ्रस हद आएको जीवन्त स्थल हो । र्हा दर्नक हन पजा, आरती, नामसगीर्त गार्न एव लौर्कक सस्कर्त जस्त धान सकाउन, फल्चामा जमघट आर्दल दर्नक रूपमा रे पररसर गल्जार र जीवन्त दखा पदछ । तसगरी वार्षक पव एव १२ वषमा हन दवगणको नत्र्ल रे चोकलाई ठचोको एक धार्मिक(सास्कर्तक कन्रस्थल बनाएको छ । ऐर्तहार्सक एव सास्कर्तक धरोहरले सम्पन्न र्स मर्न्दर र आसपासको सरचना पर्छल्लो पनर्नमाण पर्छ शोिामा र्गरावट आएको छ । ऐर्तहार्सक स्मारक पुनिर्नमाणका दौरान दर्खएको परम्परागत र्नमाण सामग्रीरे उपरेर्गता सम्बर्न्ध कर्म, स्थानीरय ज्ञ्यानलाई बेवास्ता गरी दिएको ठक्का प्रणाली, परातार्ववक कला(वस्तमा मनपरी चलाइएको मर्सन र रङगरोदन आर्दल र्हाको मत सम्पदाको आर्धकाररकता र शोिा घटाएको छ । गठीको जग्गा मर्न्दरको स्वर्मत्वबाट क्रमश टाढीनु र आजका पस्तामा धार्मक आस्थाम आएको विरावतले भविस्यमा यहाँकाे अमुर्त सस्कृतिक सचालनमा समस्र आउन सकत दर्खन्छ ।